Promocja książki Ryszarda Częstochowskiego – Przebudzeniem jest śmierć

prowadzenie: Wera Alichniewicz, interpretacje tekstów: Paweł Gilewski, towarzyszy zespół HELDORADO - koncert akustyczny.

Od prawej Ryszard Częstochowski - wieczór autorski, połączony z 50. urodzinami twórcy, rozmawia z nieżyjącym już niestety wspaniałym poetą Kazimierzem Hoffmanem (od lewej)

Ryszard Częstochowski - ur. 12. września 1957 w Bydgoszczy. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, od roku 1994. Autor 10 tomów poezji i książki z dramatami. Wydał m.in. Wybrane Fragmenty Świata, Mnie już nie ma, Do początku, Liryki mordercze, Z sufitu nocy, Wszystko już będzie i Kto nie upada... Publikował w kilkudziesieciu periodykach literackich m.in. paryska Kultura, Kwartalnik Artystyczny, Tygodnik Powszechny, Więź, Literatura, Odra, Kartki, Fraza, Tytuł, Nowy Nurt, Undergrunt, Nowe Książki. W latach 1993 - 96 redagował Kwartalnik Artystyczny, najpierw jako redaktor wicenaczelny, a potem kierownik działu prozy. W 1998 był stypendystą Ministra Kultury. Pisała o nim Polska krytyka, m. in. Wiktor Woroszylski, Konstanty Pieńkosz, Andrzej Szmidt, Michał Łukaszewicz, Mieczysław Orski, Jarosław Klejnocki, Robert Mielhorski, Wojciech Kaliszewski, Karol Maliszewski. Zawodowo zajmuje się psychoterapią narkomanów w Monarze, od 1985 roku. Założył Poradnię MONAR - u w Bydgoszczy, w 1985 roku. W roku 1993 zredagował pierwsze wydanie książki "Sprzedałem się ludziom". Przez blisko 20 lat przyjaźnił się z Markiem Kotańskim i był jego uczniem w terapii. Posiada certyfikat terapeuty uzależnień Ministra Zdrowia. Jego twórczość najczęściej była porównywana do dzieł Franka O'hary i amerykańskich bitników. Prywatnie jest ojcem Patrycji i Mikołaja.

Paweł Gilewski – aktor Teatru Polskiego w Bydgoszczy. Ma 37 lat. Ukończył szkołę teatralną w Białystoku, grywa w sztukach, o których można powiedzieć „różne”, m. in.: Pchła Szachrajka, Sprawa Dantona (dla dzieci), Trzy siostry. Prowadzi warsztaty aktorskie, jest autorem projektu 7 grzechów, do którego realizacji zaprosił młodych amatorów, wybranych na drodze castingu.

Heldorado - grupa powstała w maju 2007 roku na bazie metalowego zespołu Master. Do czwórki bydgoskich muzyków dołączył Senegalczyk, grający na bongosach - Abdulaye Faye - oraz młody perkusista. W tym składzie zespół zagrał m. in. na Kulturaliach, Bitwie Kapel i eliminacjach do Łódźstocku. W 2009 roku doszło do zmiany perkusisty: Mikołaja zastąpił Turek - Umut. Wtedy też zespół zorganizował charytatywną trasę koncertową po wszystkich ośrodkach MONAR - u w Polsce. Międzynarodowy skład gra wybuchową mieszankę rocka, bluesa, reggae oraz metalu a nawet rapu.

fot. Ewelina Grubińska

Z BIK nr 19/2010

Życie jest snem

Ryszard Częstochowski, w tomiku poetyckim Przebudzeniem jest śmierć, nawiązuje do myśli Pedro Calderona – hiszpańskiego przedstawiciela baroku, który w swojej twórczości podejmował temat snu i rzeczywistości, zacierania się granicy między życiem a fikcją, błądzenia człowieka wśród złudzeń. Jego rozważania miały źródło w filozofii Platona, w literaturach orientalnych, legendach o życiu Buddy, opowiadaniach arabskich. Znamiennym tego przykładem jest dramat Życie snem.

Skoro życie jest snem, to przebudzeniem jest śmierć – rozważa Częstochowski. Trzymając się tego toku rozważań, dotykając rozmaitych sytuacji, opowiadając historie (także z pogranicza makabrycznych rojeń) ludzkich klęsk – drąży odwieczny dylemat sensu i jakości życia. "Prawda dla człowieka to tylko narządzie / W walce kto lepiej skłamie / Ten wygra" – ironizuje. Jesteśmy Kimś dla istot słabych – mając siłę możemy ich zabić. Ciągle popełniamy te same błędy; egoistycznie dbamy o swoją wygodę. Nie ma ludzi nieważnych. Znaczenie ma każde życie i związek z otoczeniem, w którym się wzrastało. Ale… jak pięknie żyć, kochać ojczyznę i ludzi, skoro ziemia, kaleczona ciągłymi wojnami, przesiąknięta jest krwią? Trudno pogodzić się z myślą, że życie ludzkie to tylko chęć przetrwania, podążanie za zgiełkiem świata. Bogom nie zależy na wieczności człowieka – swoimi frustracjami obarczają ludzi wielkich, twórców i ich niszczą. Są w tomiku wiersze - modlitwy polemizujące z Bogiem. Na przekór potocznym sądom, że Bóg nas opuścił, poeta mówi: to ja opuściłem Boga. Brak akceptacji dla życia bez celu. W wierszach brzmią tony lęku i niepokoju; poszukiwanie mądrej metody, aby żyć w zgodzie przede wszystkim z samym sobą „Życie, przemiany i śmierć / Ciągle mnie jednak zadziwia istnienie / Tak jak i znikanie” (wiersz „Ślady na śniegu”).

Nie przywiązywać się do świata, żyć „obok życia” – smakować je z umiarem. Odejść bez łez i być „zawsze gotowym do wiecznego odejścia”. Przyjąć stoicką postawę mędrca. „Był szczęśliwy tylko gdy / Siedział / nad brzegiem morza (…)”. „Przyjrzyj się temu co niezauważalne / Temu do czego przywykłeś zanadto i / Nie umiesz nic z tego wydobyć (…)” mówi autor w wierszu Opadający kurz. W tomiku znajdujemy tony ironii, ale również autoironii – przekonanie, że wszelkie usiłowania człowieka mocującego się z losem są daremne. Podmiot jest tylko jednym z wielu wątpiących i poszukujących.

Poetycki świat Częstochowskiego jest podróżą człowieka wędrującego po drogach i bezdrożach życia. Dotyka tajemnicy śmierci. Poeta rozumie ją jako przebudzenie do życia. „Jedynie śmierć człowieka oświetla życie. A człowiek nie rozpoznaje swych korzeni aż do chwili kiedy zostaną wyrwane” – cytat z Gustawa Thibon otwiera tomik i stanowi jego podsumowanie.

Ewa Piechocka

ŻYJEMY ZE STRACHU

Przybyliśmy na świat dla miłości
Nie dla lęku
A żyjemy w ciągłym
Strachu i nieufności
Przybyliśmy na świat dla dobra
Nie dla zła
A żyjemy w ciągłym
Złu i nieufności
Przybyliśmy na świat dla prawdy
Nie dla kłamstwa
a żyjemy w ciągłym
kłamstwie i nieufności

Boimy się prawdy miłości i dobra
Bo przyszliśmy tu
Przeminąć
Udajemy że wierzymy że śmierć
To brama winda schody
Coś tam jeszcze

Potrzebne przekreślić
Nie płakać po starcie
Być jak nie myśląca
trzcina

Ryszard Częstochowski